Herkes için Anlayarak Hızlı Okuma – Bölüm 1

Bazıları kitapları özetler, diğerleri okuduğunu unutur ve tekrar tekrar altını çizer. Siz de okurken zaman kazanmak ve anladığınızdan emin olmak istiyorsanız bu iki bölümlük video serisi sizin için. İlk bölümde kitabı hayatınızı geliştiren bir araç olarak nasıl kullanabileceğinizden bahsedeceğim. İkinci bölümde onu bilgiye erişimi ve hatırlamayı kolaylaştıran bir referans olarak kullanmaya başlayacaksınız.

Okumaya başlamadan önce zihninize net talimatlar verdiğinizde ne aradığını bilerek okuyacaktır. Birşeyler öğrenmek için bir kitaba başlayacaksanız kendinize sorabileceğiniz en önemli iki soru şunlardır:

#1 Bu kitaptaki temel fikirler neler?
#2 Bu fikirleri hedeflerime ulaşmak için nasıl kullanabilirim?

Bu iki soruyla zihniniz kitap okurken sürüklenip gitmektense temel fikirleri saptamaya başlar. Sonuçta öğretici kitaplar da temel fikirlerin etrafında örülmüş örnek ve araştırmalardan oluşur. İlk adım, bi kitaptaki temel fikirler neler ve bu fikirleri hedeflerime ulaşmak için nasıl kullanabilirim. Zihni net talimatlarla yönlendirdiğinizde size harika hizmet edecektir.

İkinci adım ana fikirleri veya temel prensipleri kitabın başındaki boşluğa veya her bölümün başındaki boşluğa yazın. Yazarken kendi kelimelerinizi kullanmaya dikkat edin. Zihniniz bilgiyi yoğurdukça ona daha hakim hissetmeye başlayacaktır. Böylece tekrar kitabı elinize alıp hızlıca gözattığınızda tüm temel prensipleri ve önemli noktaları daha kitabın başında görebilirsiniz. Buarada uzun bir özet yapmadan temel fikirleri çıkarmaya çalışın. Amaç herşeyi özetlemek değil, daha basit ve anlaşılır hale getirmek.

Üçüncü adım not alma teknikleriyle ilgili. Birçok kişi merak ediyor. En iyi not alma şekli nedir? Tüm kitabı özetlemeli miyim? Ayrı bir defter mi kullanmalıyım? Benim kullandığım pratik yollardan birisi okurken kitabın kenar boşluklarına not almak. Notlarınızın hatırlatıcı anahtar kelimeler içerdiğine dikkat edin. Bir soru veya merak ettiğiniz bir başka noktaya da dikkat çekebilirsiniz. Amaç kitabı bitirdikten sonra bilginin derinine inmemizi sağlayacak işaret levhalarıdır. Bunlar da keşfettiğiniz temel fikirler ve notlardır. Örneğin Harvard’lı bir akademisyen olan Dr. Herbert Benson’un kitabını okurken stresle ilgili bölümde aklıma Dr. Hans Selye’nin etkileyici araştırmaları geldi. Kenar boşluğuna Selye’nin stresle ilgili deneylerinden faydalanabileceğimle ilgili bir not düştüm.

Not alırken yapabileceğiniz bir başka şey kitaplararası bir zincir oluşturmaktır. Mesela Simon Sinek’in Neden isimli kitabını okurken firmaların neyi neden yaptığını belirtmenin onlara insani özellikler kazandırdığından bahsediyor. O satırları okurken aklıma Daniel Goleman’ın kitabında bahsettiği bir deney geldi. Deneyde insanlar mazeretlerinin sonuna çünkü ekleyip davranışlarının sebebini belirttiğinde karşı tarafın daha anlayışlı olduğu ortaya çıkıyor. Fotokopi sırasının önüne geçtiğinizde “Acilen fotokopi çekmem gerekiyor çünkü… önemli bir evrağın yetişmesi lazım” veya mazeretiniz neyde. Neden faktörü daha tatmin edici bir tepki yaratıyor. Simon Sinek’in kitabının o sayfasına şöyle bir not düştüm: “Daniel Goleman, Duygusal Zeka, sayfa…”. Böylece o kitabı gözden geçirdiğimde oradan bir başka kitaba sıçrayabilirim ve benzer notlar da Daniel Goleman’ın kitabında olduğu için birbiriyle ilişkili tüm bilgiler çorap söküğü gibi gelmeye başlar. Sonunda üzerinde çalıştığınız konuyla ilgili geniş bilgi çemberlerine sahip olursunuz. Kitaplarınız işlendiğinde güçlü birer araca dönüşürler. Kenar boşluklarından faydalanın ve bilgilerden ağlar örmeye başlayın.

Tabi bu teknikler bir roman veya Suç ve Ceza gibi edebi eserler için geçerli değil. Bu üç adımı izlediğinizde kitaplardan daha fazla bilgi elde etmeye başlarsınız. Bir süre sonra kendi tarzınız da gelişmeye başlayabilir ve size özel bazı semboller ve yönergeler kullanabilirsiniz.

Birinci adım iki temel soruyla başlayın. Bunlar neden okuduğunuzu açıklar.
İkinci adım temel fikirleri yazın. Bunlar kitabın anlatmak istediği değerli bilgilerdir.
Üçüncü adım notlarınızla kitabı hatırlanır hale getirin. Diğer kitaplarla bağlayın ve bilgi zincirleri oluşturun.

Bir sonraki bölümde kitabı okuma, önemli alıntıları belirleme ve derecelendirmeden bahsedeceğim.